Ellen Laan op Lowlands 2018

Heb je Ellen Laan op Lowlands 2018 gemist? Kijk haar pleidooi voor seksuele gelijkheid terug onderaan deze pagina, of lees de tekst hier:

“Toen ik 20 was werd ik verliefd op R. We waren al een paar keer uit geweest, en op een mooie zaterdagnacht deelden wij het bed. De volgende ochtend had ik afgesproken met mijn vriendin M. “Hoe was het?” vroeg ze nieuwsgierig. “Lekker!” antwoordde ik stralend en nog nazinderend. Tot mijn verbazing kreeg haar gezicht een misprijzende uitdrukking. Ze bromde wat en vroeg niet verder. Ik had in die tijd niet zo’n positief zelfbeeld. Ik keek eigenlijk behoorlijk op tegen deze charmante en assertieve vrouw. Dus ik deed er ook het zwijgen toe. Een tijdje daarvoor had ze me toevertrouwd dat seks haar pijn deed. Daar had ik nog nooit van gehoord. Ik wist weinig van seks behalve dat ik het zelf lekker vond. Dat mijn eigen ervaringen niet zo vanzelfsprekend waren en die van M. behoorlijk mainstream ontdekte ik pas toen ik jaren later seksonderzoeker werd.

Dit is ongeveer 35 jaar geleden. Misschien denk je dat lekkere seks geen taboe meer is voor vrouwen en dat pijn bij seks niet meer voorkomt. Het tegendeel is waar. Veel heteroseksuele vrouwen betalen nog steeds een hoge prijs voor seks met een man: veel pijn, weinig plezier.

Pijn bij seks komt heel vaak voor. De helft van alle vrouwen heeft wel eens pijn bij vaginale penetratie. 10% van de vrouwen heeft áltijd pijn bij penetratie. Maar deze pijn is te voorkomen. Pijn bij penetratie ontstaat als je niet voldoende opgewonden bent. En heb je een keertje pijn gehad, dan is de kans groot dat je bij een nieuwe vrijpartij je bekkenbodemspieren aanspant omdat je je schrap zet tegen de pijn. En zo is het probleem van pijn bij seks geboren: gepenetreerd worden bij een droge, niet-gezwollen vagina en een gespannen bekkenbodem.

Pijn bij seks voorkom je met seksuele opwinding, met seks die lekker is. Seksuele opwinding ontstaat door je lijf te ontspannen en je open te stellen voor seksuele prikkeling. Door jezelf te stimuleren of dat te laten doen op plekken die kunnen leiden tot seksuele opwinding. Dan heb ik het dus niet over de vagina. De vagina is helemaal niet zo gevoelig voor aanraking, en dat is maar goed ook. Want de vagina is een baringskanaal. Als dat baringskanaal wel gevoelig zou zijn, net zo gevoelig als de clitoris, dan zouden we misschien als soort al lang zijn uitgestorven! Dan zouden we echt niet willen bevallen. Nee, vaginale orgasmes bestaan helemaal niet. Als het om vaginale orgasmes gaat, dan hebben alleen mannen die, als ze klaarkomen in een vagina. Orgasmes van vrouwen zijn clitoraal. Wij moeten het hebben van stimulatie van de vulva. Dat is het deel van de geslachtsdelen dat je aan de buitenkant kunt zien, met het gevoelige buitenste knopje van de clitoris en de binnenste lippen die om de vagina-ingang liggen. Zodat alle onderdelen van je clitoris, dus het kleine knopje aan de buitenkant en de grote zwellichamen binnenin, doorbloed en opgezwollen raken. Zodat je vaginawand dik en vochtig wordt en je vagina zo’n stijve penis zonder pijn kan omvatten. Alleen dan zou je er ook van klaar kunnen komen.

Seksuele opwinding is dus een noodzakelijke voorwaarde voor pijnloze en lekkere seks. Dat is helemaal niet ingewikkeld of bijzonder. Ook mannen hebben voor penetratie een erectie en dus opwinding nodig.

Een ander gevolg van penetreren zonder voldoende opwinding is dat je er dan geen orgasme van krijgt. Dit is het tweede grote verschil tussen vrouwen en mannen. Dat verschil is zó groot dat het met recht een orgasmekloof mag heten. Van de mannen die met vrouwen vrijen komt 95% altijd klaar tijdens een vrijpartij. Voor vrouwen is dat maar 65%. En als het vrijen vooral bestaat uit vaginale penetratie dan daalt dat cijfer tot 30%. Toch lullig voor vrouwen dat penis-in-vagina seks de meest voorkomende heteroseksuele handeling is.

Waarom doen heteroseksuele vrouwen dat eigenlijk, waarom nemen ze genoegen met zo’n slechte deal? Waarom stellen ze het plezier van hun mannelijke partner boven dat van henzelf?

Ik noem 3 redenen.

De eerste reden heeft te maken met dat ideaal dat seks vaginale penetratie is. Onze ‘eerste keer seks’ definiëren we als de eerste keer penetratie. Stel je eens voor wat er zou veranderen als we de ‘eerste keer seks’ definiëren als de eerste keer dat je een orgasme hebt!

Ten tweede schipperen vrouwen tussen ‘sexy’ zijn en ‘seksueel’ zijn. ‘Sexy’ ben je wanneer een ánder opgewonden van je wordt. Hele boeken worden volgeschreven over wat je daarvoor moet doen, neem nou dat recente boek van Jamie Li getiteldSexy, but tired, but sexy. Je moet slank zijn, gebleekt, geharst en geschoren, zonder dat ranzige vaginale vocht, verleidelijk. Maar ook weer niet té. En ben je ‘seksueel’, is seks voor jóu lekker, dan ben je al snel een slet. En ben je ‘sexy’ én ‘seksueel’, tsja, dan vraag je er toch om?

De derde reden dat vrouwen het plezier van mannen vooropstellen komt van het wijd verspreide idee dat mannen door testosteron gedreven dieren zijn die er zelf niets aan kunnen doen als ze over de schreef gaan. Onzin, seksuele grensoverschrijding heeft niks te maken met gebrek aan zelfbeheersing, maar met je eigen zin willen opleggen aan een ander en denken dat je er mee wegkomt. Jamie Li laat mannen ermee wegkomen als ze schrijft: “Mannen zitten altijd in kamp konijn. Mannen moeten hun zaad kwijt. Ze kunnen er ook niets aan doen. Het zaad moet eruit.” Met andere woorden: mannen hebben van nature altijd zin en vrouwen moeten daarom maar zin máken.

In zekere zin heeft Jamie Li gelijk, zin wordt altijd ‘gemaakt’, maar dat geldt ook voor mannen. Zin in seks is geen constante biologische drift. Zin in seks ontstaat als je seksueel geprikkeld wordt. Zin is de ervaring dat je iets seksueels wilt (wat dan ook) omdat je opgewonden bent. En omdat mannen meer ervaring hebben met seksueel plezier dan vrouwen vanwege onze definitie van seks als vaginale penetratie, wat lekkerder is voor mannen, hebben mannen een gevoeliger beloningssysteem en worden ze over het algemeen wat onbevangener opgewonden en krijgen ze daardoor makkelijker zin. Dit is geen biologie, dit is een leerproces. Zin wordt gemáákt, zin kríjg je, als aan jouw seksuele voorwaarden is voldaan. Dat is voor vrouwen en mannen precies hetzelfde. Mannen komen niet van Mars en vrouwen komen niet van Venus. We komen allemaal van dezelfde seksuele planeet.

Ik maak me sterk voor seksuele gelijkheid. Maar de toekomst van seksuele gelijkheid ligt bij jullie. Als ik dan toch de godmother van de seksuologie word gedoopt, dan heb ik nog wel wat tips voor jullie. De belangrijkste is: accepteer die ongelijkheid niet langer. Vrouwen: neem de regie in bed en word clitkundig, of je nu een one night stand hebt of een vaste relatie. Weet wat lekker is voor jou en leer het je partner. En trouwens, je orgasme is voor jou, niet voor hem.

En mannen die met vrouwen vrijen: jouw seks wordt lekkerder als zij geniet. Maak niet zo’n punt van penetratie, wees nieuwsgierig naar haar genot. Seks is lekkerder als het met genegenheid wordt gedeeld. Die seks maakt ons allemáál gelukkig.

Heb jij pijn bij seks? Ga naar onze website www.gripstudie.nlvoor informatie over een nieuwe behandeling.”

 

Artsen, práát over seks, zegt hoogleraar Ellen Laan in haar oratie – Folia 20 april 2018

Ellen Laan (56) is hoogleraar biopsychosociale determinante van seksuele gezondheid – ja, precies – aan de UvA. Vandaag houdt ze haar oratie En hoe gaat het met seks? over seksualiteit in het artsengesprek. ‘Artsen vragen nu: heeft u coïtus? En niet: is de seks fijn, opwindend?’

Geschreven door Sterre van der Hee

LEES DE REST VAN HET ARTIKEL

 

Seksuologe Ellen Laan: “Alleen mannen ervaren vaginale orgasmes” – OneWorld 16 feb 2018

Na een levendig interview van twee uur lang met seksuologe Ellen Laan kon ik mijn nieuwe inzichten niet voor me houden en deelde ze gelijk met vrouwelijke collegae op het OneWorld-hoofdkwartier. Met veel reuring tot gevolg. Termen zoals de clitoris, de g-spot, penetratie, beffen en vingeren volgden elkaar in rap tempo op. “En wisten jullie dit al?!” Ik moest en zou de wijsheid van Laan verspreiden.

Geschreven door Justine van de Beek

LEES DE REST VAN HET ARTIKEL

‘Vrij vaker met plezier, dan krijg je er meer zin in’ – Trouw 22 april 2018

LEVENSLESSEN

AMC-seksuologe Ellen Laan (56) werd wereldwijd bekend met haar onderzoek naar seksualiteitsbeleving van vrouwen. Vrijdag sprak ze haar oratie uit. ‘Hoog tijd dat vrouwen hun eigen genot vooropstellen.’

Geschreven door Marte van Santen

LEES DE REST VAN HET ARTIKEL

Column van Ellen Laan – Sign of the Times 1 maart 2018

We moeten af van het idee dat mannen seks krijgen en vrouwen seks geven. Laten we het voortaan hebben over hoe we genot kunnen delen. — Ellen Laan

Column Stadsschouwburg Sign of the Times, 1 maart 2018

Seks is vaak een rommelig ding.

Soms heb je niet veel animo om je seksueel te laten prikkelen, maar als je eenmaal bezig bent met vrijen is het lekker.

Soms begin je met goede zin aan een vrijpartij, maar lijkt die maar niet lekker te willen worden.

Over het algemeen komen dit soort rommelige situaties vrijwillig en in onderling overleg -verbaal of nonverbaal- tot stand.

Een vrijpartij afbreken omdat je je eerdere zin bent verloren zou trouwens de gewoonste zaak van de wereld moeten zijn. Als je geen honger meer hebt is niemand beledigd als je stopt met eten. Maar we vinden: wie A zegt moet ook B zeggen, en hmmm, opeens is de stemming veranderd. Seks met tegenzin, wat mij betreft schaffen we het af.

#MeToo gaat niet over rommelige seks of zelfs over seks met tegenzin. #MeToo gaat over grensoverschrijding in een situatie waarin er sprake is van machtsongelijkheid. Denk Weinstein, katholieke priesters, sportcoaches, leidinggevenden, Oxfam hulpverleners. In die situaties is het de verantwoordelijkheid van de machtige om zich te realiseren dat de ander misschien geen ‘nee’ kán zeggen – omdat ze letterlijk bevriest van angst – of geen ‘nee’ dúrft te zeggen – uit angst voor consequenties. Sinds de discussie over #MeToo is losgebarsten wordt er veel gemopperd over hoe onduidelijk het is geworden met al die hardop klagende slachtoffers. Maar het is helemaal niet onduidelijk. Het is juist heel simpel: ben je machtiger? Hou dan gewoon je handen thuis.

#MeToo kan niet worden afgedaan als ‘grapje’ of als ‘gezeur van zure en lelijke feministen’. Dat laatste natuurlijk alleen ter beoordeling van mannen die er kijk op hebben. Mag flirten dan helemaal niet meer? Als je deze vraag stelt, dan heb je het niet begrepen, of wil je het niet begrijpen. Flirten is een spel tussen twee mensen waar beide in gelijke mate aan mee doen. Als je het goed doet, is toestemming een opwindend onderdeel van de verleiding. Als je de bedoeling hebt om iemand te verleiden maar de ander kijkt weg, dan is je aandacht ongewenst. Trouwens, zelfs met wederzijdse inzet gepleegd flirten geeft geen recht op seksuele toegang.

#Metoo gaat ook niet over preutse vrouwen, laat staan over een hele nieuwe generatie preutse vrouwen. Helaas is hier juist nog helemaal niets nieuws onder de zon. Wat preuts is, is hoe er door velen, en niet in de laatste plaats door mannen, aangekeken wordt tegen vrouwelijke seksualiteit. Meisjes en vrouwen moeten er sexy uitzien, maar zich openlijk manifesteren als seksueel verlangend wezen leidt nog altijd tot forse reputatieschade. Meisjes van plezier hebben geen plezier, maar verschaffen plezier. Vrouwelijke seksualiteit wordt niet beschouwd als iets dat op zichzelf staat, zoals mannelijke seksualiteit, maar als iets dat zich verhoudt tot seksualiteit van mannen. En die verhouding is samen te vatten als: het is niet goed of het deugt niet. Zie je er niet seksueel beschikbaar uit, dan ben je een volstrekt oninteressante suffe doos. Zie je er wel seksueel beschikbaar uit, dan is het eigenlijk niet de bedoeling dat je nog ‘nee’ zegt tegen iedereen die zich seksueel tot je aangetrokken voelt. Jij hebt die opwinding toch veroorzaakt? Nou, dan moet je me er ook weer van afhelpen. Het is deze combinatie van preutsheid en zich-rechten-toe-eigenen die vrouwen remt om openlijk hun seksuele verlangens en behoeftes te uiten, laat staan zelf seksueel plezier te zoeken.

Neem nu de orgasm gap. Van de heteroseksuele mannen komt zo’n 95% altijd klaar tijdens een vrijpartij. Voor heteroseksuele vrouwen is dat zo’n 50%. Dat komt niet omdat vrouwen nu eenmaal minder makkelijk klaarkomen, want lesbische vrouwen komen veel vaker klaar. Maar ja, die vrijen met een vrouw. Waarom vinden we het nog steeds acceptabel dat voor vrouwen seks minder lekker is dan voor mannen? Hoezo moet vaginale penetratie doorgaan als dat voorspelbaar leidt tot pijn bij de vrouw, zoals bij 15% van de vrouwen het geval is? Het wordt tijd dat u zich daar net zo boos over gaat maken als ik.

#MeToo is een kans om seksueel plezier van vrouwen juist op de kaart te zetten. Mannen en vrouwen zijn seksueel vooral het zelfde. Gendergelijkheid en seksuele gelijkheid zijn het beste recept tegen seksuele grensoverschrijding.